Gratis nieuwsbrief


 

 

Alles over een dagje uit, weekendje weg of vakantie in West-Friesland

West-Friesland

Ten noorden van de drukte van Amsterdam en de randstad ligt midden in de provincie Noord-Holland de regio West-Friesland. De streek ligt tussen de Noordzee en het IJsselmeer en wordt omsloten door de Westfriese Omringdijk, die als enige dijk ter wereld in zijn geheel de status van monument heeft.

Natuur en landschap

In het West-Friese landschap herinneren de voor de regio zo karakteristieke landbouw en de dijken die ooit werden gebouwd om het land te beschermen tegen de zee aan de geschiedenis van het gebied.

Die geschiedenis begint tijdens de ijstijden, waarin keileem werd opgestuwd op verschillende plaatsen in het huidige Nederland en het land in een ijzige toendra veranderde. Het intreden van de dooi aan het einde van de laatste ijstijd had grote gevolgen; de Noordzee ontstond waardoor ons land ineens aan zee lag. Zo veranderde het laag gelegen land in een uitgestrekt waddengebied waar de zee vrij spel had, totdat zo'n beetje langs onze huidige kustlijn door duinvorming een strandwal ontstond die het achterland beschermde tegen het zoute water.

Het Hollandse veenlandschap liep in West-Friesland over in een kweldergebied, waar bewoners van hooggelegen delen in de zomermaanden hun vee lieten grazen. De veengrond en de afzetting van klei door de van tijd tot tijd binnendringende zee maakte de grond wel vruchtbaar, maar toch niet erg geschikt voor het telen van gewassen.

De ontginning van veen doet de bodem echter inklinken en door het uiteenvallen van de beschermende strandwal werd de kans op natte voeten steeds groter. De bouw van terpen en dijkjes kan niet voorkomen dat al het land rond Texel en Wieringen onder water loopt en dat West-Friesland door de Zuiderzee van Friesland wordt gescheiden.

Men wordt zich steeds meer bewust van de noodzaak van dijken en rond het jaar 1250 is er voor het eerst sprake van een ringdijk die in één keer een groot deel van West-Friesland omsluit. Deze voorkomt niet dat er door watersnoodrampen en stormen nog vele dorpen en akkers verloren gaan, maar luiden wel een ommekeer in op een moment dat het Westfriese land van alle kanten wordt bedreigd door de zee.

De gedwongen samenwerking tussen dorpen zorgt voor een sterke binding tussen bestuurders en ambachten en revoluties in de dijkbouwtechniek en de latere droogleggingen buiten de West-Friese Omringdijk. De zee zou er door de eeuwen heen altijd een dreigende factor blijven, hoewel de laatste grote overstroming dateert uit 1675. Tot de drooglegging van de Wieringermeer en de afronding van de Afsluitdijk in respectievelijk 1931 en 1932 was de West-Friese Omringdijk een belangrijke schakel in de bescherming van dit deel van Holland tegen het water.

Cultuur en kernen

Tot in de vroege Middeleeuwen behoort het tegenwoordige West-Friesland tot het koninkrijk van de Friezen, dat zich in die tijd uitstrekte tot ver in Denemarken. In de zevende eeuw werd West-Friesland veroverd door de Franken waarna in 734 een definitief einde komt aan het Friese rijk tijdens de Slag aan de Boorne.

We zullen hier niet de hele Hollandse geschiedenis beschrijven, maar West-Friesland kende door de tijd vaak een bijzondere positie in het graafschap Holland, zowel onder de Frankische en Hollandse graven, het Spaanse gezag als de Bataafse republiek. Tot grote spijt van de Westfriezen werd Holland in 1840 opgedeeld in een noordelijke en zuidelijke provincie, ook al hadden zij zich lang ingespannen voor een eigen provincie.

West-Friesland heeft met zijn lintdorpen een echt agrarisch karakter, al zijn er ook grotere plaatsen zoals Hoorn, Enkhuizen, Medemblik, Schagen en Heerhugowaard. In de havenstadjes Hoorn en Enkhuizen is de invloed van de VOC-tijd nog duidelijk te zien aan het oud-Hollandse karakter.

Ook typisch West-Fries is het Westfriese dialect, dat zowel verwant is aan het Fries als het Hollands. Dit dialect wordt nog vrij veel gebruikt, ook onder jongere generaties. Net als in Twente en de Achterhoek is in West-Friesland, in tegenstelling tot de rest van Nederland, de katholieke kerk de belangrijkste godsdienst.

De watersport is voor de recreatie in West-Friesland een belangrijke tak. De regio ligt niet alleen aan het IJsselmeer en het Markermeer, maar kent ook een groot netwerk aan sloten en vaarten waardoor West-Friesland een geschikt watersportgebied is. Deze kanalen werden oorspronkelijk gebruikt door de boeren voor het vervoer van vee en landbouwproducten met hun polderschuiten.

De verwevenheid met het water is niet alleen te zien aan de Omringdijk en de hedendaagse waterrecreatie, maar ook aan de watermolens in de omgeving. Wie een indruk wil krijgen van het zeemansleven in de vissersplaatsjes aan de voormalige Zuiderzee moet zeker een bezoekje brengen aan het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.

Behalve voor de watersporter is West-Friesland ook een ideale bestemming voor de liefhebber van kamperen, fietsen, zwemmen, zonnen en vele andere vormen van verblijf en recreatie. Het gebied kent vele campings en enkele jaren geleden is er een geheel nieuw netwerk van fietsroutes uitgezet.

Informatie over West-Friesland

VVV-kantoren zijn er onder meer in Hoorn, Medemblik, Enkhuizen, Alkmaar en Broek op Langedijk. Verspreid door West-Friesland zijn er daarnaast VVV-informatiezuilen waar ook informatie over recreatiemogelijkheden, activiteiten en accommodaties voor een verblijf in West-Friesland kan worden verkregen.

 

Meer West-Friesland op Trips in Nederland

Maak uitgebreid kennis met de mogelijkheden om vakantie te vieren of er een dagje op uit te trekken in West-Friesland via deze pagina's:

 

West-Friesland op de kaart

Kaart van NederlandNoord-HollandZuid-HollandZeelandFrieslandNoord-BrabantFlevolandGroningenDrentheUtrechtOverijsselLimburgGelderland