In het noordwesten van het Groene Hart vinden we, op de grens van de provincies Utrecht en Noord-Holland, het Vechtplassengebied. Ontstaan door vervening vormen de Vechtplassen vandaag de dag een regio die zich uitstekent leent voor recreatie, waarbij de vele plassen in het gebied populaire trekpleisters voor watersporters zijn.
Het Vechtplassengebied omvat de gemeentes Wijdemeren, De Ronde Venen, Loenen en Maarssen. Met de Vechtplassen zelf bedoelen we onder andere de Loosdrechtse Plassen, Vinkeveense Plassen en Maarsseveense Plassen. Deze meren ontstonden door de winning van turf in de veengebieden ten zuiden van Amsterdam.
De vervening in deze streek vond plaats van de Gouden Eeuw tot in de negentiende eeuw. Behalve het water herinneren ook de voor veengebieden typerende lintbebouwing en voor landbouw geschikt gemaakte polders aan het verleden.
Dwars door het Vechtplassengebied stroomt de Utrechtse Vecht, een zijtak van de Rijn die ooit bij Muiden uitmondde in de Zuiderzee. Aan de rivier werden om strategische redenen kastelen gebouwd, waaronder Kasteel Nijenrode en het Muiderslot. De Utrechtse Vecht vervulde in het verleden een belangrijke rol in de scheepvaart, maar deze functie is vandaag de dag geheel overgenomen door het Amsterdam-Rijnkanaal.
Bijzonder aan de Vecht is dat het water niet over de hele lengte één kant op stroomt. Het waterpeil in het IJsselmeer is hoger dan dat van de Vecht bij de sluis in Muiden. Enkel bij hevige regenval heeft de rivier zijn volledige oorspronkelijke stroomrichting.
Zoals gezegd vinden we rond de Vechtplassen vele dorpen met een voor veengebieden karakteristieke bebouwing, vaak langs de voor het vervoeren van de turf belangrijke waterwegen. In het veenmuseum In de Veenen is te zien hoe het leven in het veen er in vroeger tijden precies uit zag.
Een groot contrast met de veenkolonieën zijn de buitenplaatsen die Amsterdamse kooplieden in de Utrechtse Vechtstreek vestigden. Naast kastelen zijn aan het water ook talrijke buitens en villa's te vinden.
Het Vechtplassengebied is bestemming bij uitstek voor de watersporter. Rondvaarten maken, varen met een motorboot, zeilen, surfen, waterskiën en kanoën; alles is mogelijk. De ligging in de buurt van de grote steden maken de Vechtplassen ook uitermate geschikt voor dagrecreatie.
Maak uitgebreid kennis met de mogelijkheden om vakantie te vieren of er een dagje op uit te trekken rond de Vechtplassen via deze pagina's:
