Gratis nieuwsbrief


 

 

Alles over een dagje uit, weekendje weg of vakantie in het Dwingelderveld

Dwingelderveld

Nationaal Park Dwingelderveld is West Europa's grootste natte heidegebied. Naast heidevelden vinden we er zandverstuivingen en bossen. Naast genieten van het prachtige landschap, bijvoorbeeld op de fiets, te voet of te paard, vinden we er vele recreatieve activiteiten voor jong en oud.

Natuur en landschap

Tussen de beekdalen van de Ruiner Aa en de Dwingelderstroom ligt het Dwingelderveld, een uniek heide- en bosgebied waar hoogteverschillen zorgen voor vochtige slenken en droge zandruggen. Centraal in het natuurgebied ligt de Dwingelderheide, met hieromheen diverse bossen en zandverstuivingen. De variatie in het landschap zorgt ervoor dat een keur aan dier- en plantensoorten terug te vinden zijn in dit gebied.

Op de ontwikkeling van de natuur zoals we die vandaag de dag in het Dwingelderveld kunnen zien heeft de mens een grote invloed gehad. Om de arme grond van hun landerijen te kunnen bemesten, werden schapen gehouden om hun mest te vermengen met plaggen die afgestoken werden op de heide. Hierdoor heeft het heidegebied zijn open karakter aangenomen en behouden.

De bossen rondom het Dwingelderveld zijn allemaal aangeplant, voor de houtopbrengst en om grondverstuivingen tegen te gaan. Hierdoor zijn deze bossen van zichzelf eenzijdig en regelmatig en komen er diverse uitheemse boomsoorten voor. De natuurbeheerorganisaties die in het gebied actief zijn zetten zich de laatste jaren sterk in om de bossen een meer natuurlijk karakter te geven, bijvoorbeeld door het creŽren van open plekken en het verwijderen van bomen die van oorsprong niet in ons land voorkomen.

Door de intensieve landbouw die in de vorige eeuw zijn intrede deed, kwam de unieke waterhuishouding van het gebied in gevaar. Kanalisering van de Ruiner Aa en Dwingelderstroom en de aanleg van rechte diepe sloten tussen landerijen zorgde er voor dat regenwater sneller werd afgevoerd en de grondwaterstand in een snel tempo daalde, waardoor het natuurgebied dreigde te verdrogen. Een oplossing is gevonden in het aankopen van ontgonnen gronden en deze weer op ouderwetse wijze te beheren, zonder bemesting en door middel van het verhogen van de grondwaterstand.

Cultuur en kernen

Archeologische vonsten toonden menselijke aanwezigheid in het gebied aan tot in de prehistorie, kort na de laatste ijstijd. Ook herinnert een drietal grafheuvels aan vroge bewoning tijdens de bronstijd. Voor het dichtstbijzijnde hunebed moeten we vlak buiten Diever zijn. In het Nationaal Hunebedden Informatiecentrum in Borger en het Drents Museum te Assen vinden we meer informatie over deze periodes.

Ondanks het ruige uiterlijk van het landschap is de invloed van de mens in en rond het Dwingelderveld goed merkbaar. De esdorpen, vaak met een centraal gelegen brink waar het vee werd verzameld en met hun omliggende landbouwgronden, herinneren aan de wijze waarop de bevolking van de regio zich in het van oorsprong moeilijk toegankelijke gebied staande hebben weten te houden.

Deze dorpen, waaronder Dwingeloo, Ansen, Ruinen, Pesse en Lhee, vormen gezamenlijk een ring rondom het Nationaal Park. Hoewel in de meeste dorpen de laatste decennia flink is bijgebouwd, hebben de meesten hun originele karakter behouden. Oude boerderijtjes in het centrum van de dorpen herinneren aan vroeger tijden. Mooie dorpsbrinken zijn te vinden in Dwingeloo, Ruinen en Lhee.

De begrazing van de heide door schapen heeft het veld altijd open gehouden, door jonge struiken en bomen geen kans te geven zich te ontwikkelen. Ook vandaag de dag wordt de heide nog bevolkt door schapen en runderen. Een deel hiervan loopt rond in een afgezet stuk van het Dwingelderveld, maar ook is er een tweetal kuddes die door schaapsherders wordt gehoed. Een bezoek aan de schaapskooi bij Ruinen of die bij Lhee is zeker de moeite waard.

Informatie over het Dwingelderveld

Bij Ruinen vinden we het bezoekerscentrum van het Nationaal Park Dwingelderveld. Naast de toeristische informatie die hier verkrijgbaar is geeft het centrum middels een permanente expositie een goede indruk van de natuur- en cultuurhistorie van het gebied. Bij het bezoekerscentrum vindt u ook een overzicht van wandel- en fietstochten door het Dwingelderveld en activiteiten voor kinderen.

 

Meer Dwingelderveld op Trips in Nederland

Maak uitgebreid kennis met de mogelijkheden om vakantie te vieren of er een dagje op uit te trekken in het Dwingelderveld via deze pagina's:

 

Dwingelderveld op de kaart

Kaart van NederlandNoord-HollandZuid-HollandZeelandFrieslandNoord-BrabantFlevolandGroningenDrentheUtrechtOverijsselLimburgGelderland